Aktualności

Mediacje rówieśnicze

Środowisko szkolne generuje taką samą ilość konfliktów co środowisko osób dorosłych. Młodzi ludzie na szkolnych korytarzach spotykają się z różnymi trudnymi sytuacjami: przezywanie przez kolegów, wyśmiewanie ze względu na ubranie, pochodzenie czy posiadane gadżety lub ich brak, niedopuszczanie do grupy, molestowanie w formie komentowania wyglądu dziewcząt i tego jak się rozwijają, wulgarne napisy na tablicy czy ścianach. W relacji uczeń-uczeń dochodzi do licznych konfliktów. Często na szkolnych przerwach brakuje czasu i miejsca, aby porozmawiać i wyjaśnić sobie zaistniałą sytuację.

Taki czas i miejsce oferuje mediacja rówieśnicza. Powołanie na mediatora ucznia, który w szkole obdarzony jest przez rówieśników zaufaniem, daje młodym ludziom możliwość „wzięcia sprawy w swoje ręce”. Nauka mediacji przez uczniów polega na zapoznaniu się z podstawowymi zasadami dobrej komunikacji, na zrozumieniu, że nie zawsze trudne sytuacje powstają za sprawą złej woli, często dochodzi do nich w wyniku dobrych intencji innych. Poprzez mediacje młodzi ludzie uczą się patrzenia na konflikt w szerszym kontekście, z różnych perspektyw. Szkolny mediator, posługując się podstawowymi zasadami mediacji: dobrowolnością, poufnością, otwartością na strony konfliktu i neutralnością, pomaga zwaśnionym uczniom dojść do satysfakcjonującego ich rozwiązania. To młodzi ludzie mają największą wiedzę na temat swoich problemów. Uczniom łatwiej jest nawiązać kontakt z rówieśnikami niż z osobą dorosłą, młodzież posługuje się właściwym dla siebie językiem. Poczucie swobody i bezpieczeństwa może sprawić, że skłóceni uczniowie dojdą do porozumienia i wypracują wspólnie rozwiązanie, które będzie ich satysfakcjonowało. Dzięki temu, że młody człowiek jest współautorem rozwiązania konfliktu, który go dotknął, nabiera przeświadczenia o swoich społecznych kompetencjach i zaradności w trudnych sytuacjach swojego życia. Przez to, że nikt z osób dorosłych odgórnie nie nakazuje im, co mają zrobić, jakie konsekwencje poniosą, uczniowie posiadają większą motywację do wypełnienia treści porozumienia. Młodzież staje się odpowiedzialna za wykonanie wypracowanej ugody. Również całe środowisko szkolne czerpie korzyści ze stosowania mediacji rówieśniczych. Może to być zwiększenie bezpieczeństwa w środowisku szkolnym – mniej przemocy, wandalizmu, kradzieży, promowanie odpowiedzialności wśród uczniów, kreowanie pozytywnej atmosfery, więcej współdziałania a mniej rywalizacji i zawiści.

Uwagi w dzienniczkach, nagany, wzywanie rodziców do szkoły to najczęściej stosowane metody w szkole do radzenia sobie z uczniami sprawiającymi trudności wychowawcze. Często młodzieży uczestniczącej w konflikcie odbiera się prawo do wyrażenia swojego zdania w neutralnych warunkach. Nie ma też okazji, by wspólnie dojść do porozumienia, co może przełożyć się na zwiększenie frustracji i złości wśród uczniów. Mediacje są skuteczną alternatywą dla powyższych rozwiązań. Każdy z nas powinien mieć szansę samodzielnego rozwiązywania konfliktów, które go dotykają.

Jakub Zieliński

Opracowano na podstawie:
F. Schmidt, A. Treidman, J. Marvel (2010), „Uczeń jako mediator”, Gdynia: Centrum Kształcenia Liderów i Wychowawców im. Pedro Arrupe,
C. Diekmann (2013), „Uczeń w sytuacjach konfliktowych – podejście pozytywne”, Gdynia: Centrum Kształcenia Liderów i Wychowawców im. Pedro Arrupe